Chalara elegans

23-12-2020 – De laatste weken komen we opvallend vaak aantastingen tegen met Chalara elegans. Deze ziekte tast de haarwortelmat aan waardoor de groei volledig kan stilvallen. Deze symptomen kunnen ook veroorzaakt worden door Pythium. In tegenstelling tot de symptomen bij Pythium zijn bij Chalara elegans ook vaak zwarte vlekken zichtbaar op de penwortel. Het middel Dagonis heeft een goede werking tegen Chalara elegans. De voorgeschreven toepassingswijze in Nederland is een dompeling van de witlofpennen met 250 ml per 100 liter water. Zie ook artikel penbehandeling. Een behandeling in de trekkerij behoort niet tot toegelaten toepassingen.

Levenswijze

Chalara elegans (synoniem Thielaviopsis basicola) is een schimmel die zwartrot veroorzaakt. Andere namen voor deze schimmel zijn Chalaropsis, Thielavioides en Ceratocystis. In de witloftrek spreekt men meestal over Chalara. Chalara elegans kan in de trek de haarwortelmat aantasten. Bij Chalara elegans zien we de problemen vaak ontstaan aan de wortelpunten van de haarwortels. Deze verkleuren bruin/zwart. Aan de pen is vaak zwarte slijmachtige substantie zichtbaar. De pennen zelf kunnen een oppervlakkig zwart rot vertonen. Bij diagnose blijken zowel in de aangetaste delen van de pen als in de bruin/zwarte haarwortels chlamydosporen aangetroffen te worden. De zwarte substantie op de wortel bestaat uit talloze chlamydosporen. Chlamydosporen zijn rustsporen en kunnen zeer lang (ook in de koeling) in besmet plantmateriaal overleven. Daarnaast kan Chalara zich via endosporen/conidiën gemakkelijk verspreiden met het proceswater. De gangbare temperaturen en pH in het proceswater zijn vrij optimaal voor deze schimmel die een voorkeur heeft voor een iets zuur milieu en temperaturen boven de 15 C. Chalara kan zeer hardnekkig zijn en in vervuilde systemen overleven in de kalkaanslag. Vaak komt secundair ook nog Pythium voor. Preventie en maatregelen: rooi onder gunstige omstandigheden. Zorg dat er geen kalkaanslag ontstaat in trekbakken, pijpjes en leidingen (sporen kunnen overleven in de leidingen en opeenvolgende partijen herbesmetten vanuit het systeem). Leidingen na de trekcyclus volzetten met een oplossing van salpeterzuur (24 uur, 3%-oplossing) en daarna eventueel nog met verdund chloorbleekloog). Gebruik waterstofperoxide producten om de sporen te doden en de zuurstofvoorziening in het water te ondersteunen. Houd zuurstof in het water door gebruik van rekken en goede waterdoorstroming. Gebruik toegelaten fungiciden. In de teelt van witlofpennen komt deze schimmel ook voor. Dan wordt deze meestal Thielaviopsis basicola genoemd. Zie verder bij Thielaviopsis basicola.