Penbehandeling: middelen NL en B

19-09-2020 (update 03-10-2020)  –  Voor Nederland en België zijn dezelfde werkzame stoffen toegelaten voor de wortelbehandeling. In dit artikel vindt u een update naar de actuele stand van zaken. De belangrijkste middelen voor wortelbehandeling zijn Luna Privilege, Switch en Dagonis voor de gangbare teelt en Contans voor de biologische teelt. Al deze middelen zijn getoetst op Sclerotinia en hebben vaak een nevenwerking tegen schimmels als Rhizoctonia, Botrytis en soms Thielaviopsis en/of Phoma. De keuze van het toe te passen middel of middelen kan dus ook afhangen van de schimmels waartegen een nevenwerking gewenst wordt. Daarnaast heeft ook Tecto nog steeds een toelating. Dit middel heeft een specifieke werking op Phoma. Tecto wordt echter niet meer geadviseerd in verband met een sterk verlaagde MRL. Tegen Phytophthora en Pythium zijn in Nederland geen middelen toegelaten voor wortelbehandeling.

Luna Privilege

Luna Privilege lijkt momenteel het sterkste middel tegen Sclerotinia en wordt standaard toegepast. Om het effect te versterken of te verbreden kan de behandeling eventueel uitgebreid worden met Switch en/of Dagonis. Luna Privilege is een preventief fungicide (werkzame stof 500 g/l fluopyram). Fluopyram behoort tot de groep van de SDHI-fungiciden. Fluopyram heeft een zeer sterke preventieve werking op kieming, kolonisatie en sporulatie van de schimmel. Fluopyram werkt xyleem systemisch en translaminair. Luna Privilege heeft een goede werking tegen Sclerotinia en Botrytis en een nevenwerking op Phoma.

Gebruiksaanwijzing: Dosering: bij verneveling over transportband: 10 ml per 1.000 kg wortels vooraleer in de bewaarcel te brengen. Voor een goede bevochtiging is een hoeveelheid van 10 tot 20 liter spuitvloeistof per 1000 kg witlofpennen voldoende. Dompelmethode: 20 ml/100 l water, 1-2 minuten onderdompelen vooraleer in de bewaarcel te brengen. Eenmalige toepassing. De berekende dosering bij dompelen is afkomstig van het Belgische etiket.

Switch

Switch (in België ook Serenva) is een fungicide met twee werkzame stoffen (250 g/l fludioxonil en 375 g/l cyprodinil) voor een breder werkingsspectrum. Switch heeft een goede werking tegen verschillende bewaarschimmels. Het middel werkt zowel preventief als curatief. Fludioxonil werkt vooral op de kieming van schimmelsporen en heeft dus een preventieve werking. Cyprodinil is een stof uit de groep van de anilino-pyrimidines en is het systemische curatieve bestanddeel van dit middel. Switch werkt met name tegen Sclerotinia en Botrytis en heeft een nevenwerking op Rhizoctonia.

Gebruiksaanwijzing: Dosering: bij verneveling over transportband: 36 gram per 1.000 kg wortels vooraleer in de bewaarcel te brengen. Voor een goede bevochtiging is een hoeveelheid van 10 tot 20 liter spuitvloeistof per 1000 kg witlofpennen voldoende. Dompelmethode: 90 gram/100 l water, 1-2 minuten onderdompelen vooraleer in de bewaarcel te brengen. Eenmalige toepassing. De berekende dosering bij dompelen is afkomstig van het Belgische etiket.

Dagonis

Dagonis (Dagonis SC) is een fungicide met twee werkzame stoffen (50 g/l difenoconazool en 75 g/l fluxapyroxad). Fluxapyroxad is een stof uit de groep carboxamiden en heeft vooral een werking op sporenkieming en werkt dus preventief. Difenoconazool is een stof uit de groep triazolen en heeft daarnaast ook een curatieve werking omdat het myceliumvorming tegengaat. Dagonis heeft een goede werking tegen Sclerotinia en Thielaviopsis (Chalera elegans). Volgens de fabrikant heeft Dagonis ook een goede nevenwerking op diverse andere schimmels zoals Phoma en Rhizoctonia.

Gebruiksaanwijzing: Dosering: Bij verneveling over transportband: 75 tot 100 ml per 1.000 kg wortels vooraleer in de bewaarcel te brengen. Voor een goede bevochtiging is een hoeveelheid van 10 tot 20 liter spuitvloeistof per 1000 kg witlofpennen voldoende. Dompelmethode: 250 ml/100 l water, 1-2 minuten onderdompelen vooraleer in de bewaarcel te brengen. Eenmalige toepassing. In Nederland wordt alleen de dompelmethode als toepassingsmethode vermeld op het etiket.

Tecto

Tecto (Tecto 500 SC) is een fungicide (werkzame stof 500 g/l thiabendazool) met een goede werking tegen Phoma. De toelatingstermijn van het gewasbeschermingsmiddel Tecto 500 SC is begin dit jaar uitgebreid tot 1 april 2021 en kan dus toch weer een jaar gebruikt worden. De MRL voor thiabendazool is door de Europese Commissie in januari 2018 sterk verlaagd naar voor witlof 0,05 mg/kg product. Deze geldt nog steeds. Door verlaging van de MRL is toepassing van dit middel een risico. Toepassing van dit middel wordt niet geadviseerd en door Syngenta sterk afgeraden. Indien het middel toch gebruikt wordt moet men zich er van bewust zijn dat bij een toepassing met de volle dosering (80 ml/1000 kg wortels) en een korte bewaarperiode het risico op MRL-overschrijding in het eindproduct (witlof) reëel aanwezig is. Daarbuiten blijft het risico voor MRL overschrijding nog steeds aanwezig. Ga dus zeer voorzichtig om met dit product en gebruik liever alternatieven.

Gebruiksaanwijzing: Dosering: bij verneveling over transportband: 80 ml per 1.000 kg wortels vooraleer in de bewaarcel te brengen. Voor een goede bevochtiging is een hoeveelheid van 10 tot 20 liter spuitvloeistof per 1000 kg witlofpennen voldoende. Dompelmethode: 200 ml/100 l water, 1-2 minuten onderdompelen vooraleer in de bewaarcel te brengen. Eenmalige toepassing. De berekende dosering bij dompelen is afkomstig van het Belgische etiket. Toepassing van dit middel wordt niet geadviseerd (zie boven).

Contans

Contans (Contans WG) is een biologisch preparaat op basis van de schimmel Coniothyrium minitans stam CON/M/91-8. De sporen van Coniothyrium minitans zijn in staat de sclerotiën van bepaalde Sclerotinia-soorten zoals Sclerotinia sclerotiorum en Sclerotinia minor te parasiteren als zij hier mee in contact komen. Door het parasiteren van de sclerotiën wordt de infectiebron van Sclerotinia sclerotiorum en S. minor verminderd zodat de infectiedruk verlaagd wordt met een verminderde aantasting tot gevolg. Daarnaast heeft Coniothyrium minitans ook een directe werking op de myceliumontwikkeling van Sclerotinia minor. Contans wordt vooral ingezet als grondbehandeling maar heeft tevens een toelating als wortbehandeling. Contans heeft als wortelbehandeling een significante werking tegen Sclerotinia ten opzichte van onbehandeld, maar de effectiviteit is substantieel minder dan een chemische behandeling. Contans is biologisch toegelaten in Nederland en België (SKAL-inputlijst en lijst van de in België erkende gewasbeschermingsmiddelen in de biologische landbouw).

Gebruiksaanwijzing: Dosering: 50 gram product per 1000 kg pennen. Toe te passen kort na het rooien van de pennen voor de koele bewaring. Voor een goede bevochtiging is een hoeveelheid van 10 tot 20 liter spuitvloeistof per 1000 kg witlofpennen voldoende.